Voor een beetje aquatische natuur in een glazen bak, is het water in de bak natuurlijk belangrijk. Het kraanwater in Nederland en Vlaanderen vormt voor de meeste toepassingen een prima bron. In tegenstelling tot wat de commercie ons wil doen geloven, en zelfs wat organisaties die opkomen voor dierenbelangen ons voorschrijven, is kraanwater direct geschikt voor de meeste vissen en invertebraten, en sowieso voor alle plantensoorten. Je hebt geen waterbereider, waterconditioner of andere middeltjes nodig om het kraanwater geschikt te maken voor een aquarium.
Inhoud
Het water in de natuur
Om kraanwater op waarde te kunnen schatten kunnen we het vergelijken met water in de natuur. Natuurlijk water kan worden ingedeeld op basis van zogenaamde hydrochemische facies. Dit zijn indelingen van natuurlijk water op basis van de dominante opgeloste ionen, zoals de combinatie Ca (calcium) en HCO₃, (waterstofcarbonaat), of de combinatie Na (natrium) en Cl (chloride). Ze geven een samenvattend beeld van de herkomst, samenstelling en minerale signatuur van het water.
In onderstaande tabel tref je verschillende profielen aan: een indicatie van de totale concentratie (anorganische) ionen, welke daarin dominant zijn, en enkele voorbeelden van wateren waar we dit profiel zien.
| Profiel | TDS (ppm) | Dominante ionen | Secundaire ionen | Voorbeelden |
|---|---|---|---|---|
| Hypersalien | > 35.000 | Na⁺ + Cl⁻ >90% | Mg²⁺, SO₄²⁻, K⁺ | Dode Zee (Midden-Oosten), Great Salt Lake (VS), Salar de Uyuni (Bolivia), Lake Assal (Djibouti), Chott el Jerid (Tunesië). Sambhar Lake (India, Rajasthan), Lop Nur (China, Xinjiang), zoutmeren in West-Mongolië. |
| Na–Cl (oceaan) | ~35.000 | Na⁺ + Cl⁻ ~85% | Mg²⁺, SO₄²⁻, K⁺, Ca²⁺ | Grote Oceaan, Atlantische Oceaan, Indische Oceaan, Zuidelijke Oceaan, Noordelijke IJszee |
| Na–Cl (brak) | 1000 – 35.000 | Na⁺ + Cl⁻ ~80–95% | Mg²⁺, SO₄²⁻, K⁺ | Noordzee, Oostzee, Waddenzee, monding Amazone, monding Mississippi. Sundarbans-delta (India/Bangladesh), Mekong-delta (Vietnam), kustmoerassen Maleisië. |
| Ca–SO₄ | 200 – 1500 | Ca²⁺ + SO₄²⁻ ~70–90% | Na⁺, Mg²⁺; HCO₃⁻ | Guadalquivir-rivier (Spanje), bronnen in de Eifel (Duitsland), rivieren in de Lut-desert (Iran), delen van Anatolië (Turkije), rivier de Pecos (VS). Zout- en gipsmeren in Rajasthan (India), delen van de Thar-woestijn, Tarim-bekken (China). |
| Na–HCO₃/CO₃ | 200 – 1000+ | Na⁺ + HCO₃⁻/CO₃²⁻ ~70–90% | K⁺, Mg²⁺; SiO₂ | Tanganyikameer (Tanzania/Burundi/DRC), Malawimeer (Malawi/Mozambique/Tanzania), Lake Magadi (Kenia), Lake Natron (Tanzania), Lake Manyara (Tanzania). Soda Lake Lonar (India, Maharashtra), Qinghai Lake (China, Tibetaanse Hoogvlakte), Lake Kelud-kratermeren (Indonesië). |
| Ca–HCO₃ | 50 – 500 | Ca²⁺ + HCO₃⁻ ~70–90% | Mg²⁺, Na⁺; Cl⁻, SO₄²⁻ | Alpenrivieren (Rijn, Inn, Rhône), Bodensee (Duitsland/Zwitserland/Oostenrijk), Donau bovenstrooms, Amazone-whitewater (Rio Solimões, Madeira), Nederlands kraanwater. Himalaya-rivieren (Ganges, Brahmaputra, Irrawaddy in Myanmar), Japanse bergrivieren (Nagano, Hokkaido), rivieren in de West-Ghats (India). |
| Mg–HCO₃ | 100 – 400 | Mg²⁺ + HCO₃⁻ ~70–90% | Ca²⁺, Na⁺; Cl⁻, SO₄²⁻ | Dolomietgebieden (Italië), karstbronnen Slovenië (Ljubljanica), Kroatië (Cetina), delen van de Apennijnen, Harzgebergte-bronnen (Duitsland). Karstgebieden van Zuid-China (Guangxi, Yunnan), Gunung Sewu (Java, Indonesië), kalksteengebieden Maleisië (Perlis, Sarawak). |
| “Clearwater“ | 10 – 50 | Zeer lage ionen (mineraal-arm), wat SiO₂ | Sporen van K⁺, Fe; vrijwel geen HCO₃⁻ | Rio Tapajós (Amazone), Rio Xingu (Amazone), Orinoco-bovenloop (Venezuela), rivieren op Guyanaschild. Kapuas-rivier (Borneo, Indonesië), Mahakam-bovenloop (Kalimantan, Indonesië), rivieren in Papoea (bijvoorbeeld Mamberamo, Indonesië). |
| “Blackwater“ | 5 – 30 | Zeer lage ionen, hoge humuszuren, lage pH (4–5) | Sporen van Na⁺, K⁺, organisch gebonden ionen | Rio Negro (Amazone), Atabapo (Orinoco-bekken), rivieren in Guyana’s, igarapés in Brazilië. Rivieren in Centraal-Kalimantan (Sungai Sebangau, Indonesië), Rajang-bijrivieren (Sarawak, Maleisië), moerasrivieren in Sumatra (Sungai Kampar). |
Het zeewater in de Grote Oceaan en de Atlantische Oceaan, bijvoorbeeld, heeft een concentratie van 35.000 ppm dat voornamelijk bestaat uit Natrium (Na) en Chloride (Cl). Het zoetwater in de Rijn, bijvoorbeeld, heeft een Ca–HCO₃-profiel; de concentratie ionen ligt beduidend lager dan dat van zeewater en wordt gedomineerd door calcium (Ca) en waterstofcarbonaat (HCO₃).
Het Ca–HCO₃-profiel
Ik zal alvast verklappen dat kraanwater vaak overeenkomt met het Ca–HCO₃-profiel. En daarmee heeft het wat weg van Alpenrivieren zoals de Rijn, de Donau (bovenstrooms), “whitewater” rivieren in de Amazone, Himalaya-rivieren (Ganges, Brahmaputra, Irrawaddy in Myanmar), Japanse bergrivieren (Nagano, Hokkaido) of rivieren in de West-Ghats (India).
Veel “hobbyvissen”, waaronder verschillende soorten botia’s, danio’s, dario’s, gourami’s en medaka’s, vinden we in deze wateren.
Veel andere “hobbyvissen” treffen we in wateren aan waar de totale concentratie ionen lager ligt; zie “clearwater” en “blackwater” in de tabel.
Het water uit de kraan
Meten is weten, opzoeken ook
Om te weten waar kraanwater uit bestaat kun je het zelf meten met een testkit of met apparatuur. Ook kun je een sample opsturen naar een laboratorium. Maar de waterwaarden van je kraanwater zijn al bekend. Je kunt ze gewoon online opvragen bij het waterbedrijf dat het water uit jouw kraan verzorgd.
Voor mijn kraanwater moet ik hier zijn: www.vitens.nl
Wat volgt is een overzicht van waterwaarden. De eerste 3 kolommen gaan we gebruiken om de inhoud van kraanwater te bepalen: inhoud (analysenaam), eenheid en gemiddelde waarde.

Hier zien we het eerder genoemde Ca–HCO₃-profiel terug dat gedomineerd wordt door calcium (Ca) en waterstofcarbonaat (HCO₃). Zoek in de tabel maar calcium of Totale hardheid’ op, en waterstofcarbonaat. Beide steken erbovenuit. Reden om bij beide even stil te staan.
Calcium
De concentratie calcium in water bepaalt samen met de concentratie magnesium in water de algemene hardheid (GH) van water (in de bovenstaande tabel wordt dit ‘Totale hardheid’ genoemd). De hardheid van water beïnvloedt hoe water reageert met zepen, zuren en mineralen, en hoe goed planten en dieren mineralen kunnen opnemen.
De GH staat in het bovenstaande overzicht al benoemd en is gelijk aan 6.6 dGH:
- 1dGH = 17.86 mg/l (of ppm) GH
- 6.6 dGH is dus ongeveer gelijk aan 118 ppm GH
Parts per million (ppm) is de maat die ik gebruik omdat het makkelijk te vergelijken is met andere mineraal concentraties.
In het overzicht vind je ook de concentraties calcium en magnesium benoemd:
- calcium is 40.3 ppm
- magnesium is 4.21 ppm
Opgeteld is dit 44.51 mg/l GH, oftewel, 2.5 dGH (44.51 / 17.86). Dit is een stuk minder dan de 6.6 dGH die is gegeven.
Het verschil zit ‘m in het verschillend moleculair gewicht van calcium en magnesium. GH is gebaseerd op calciumcarbonaat, CaCO₃. Dat heeft een bepaald gewicht. De vraag is hoeveel mg/l calcium en mg/l magnesium overeenkomt met 1 dGH.
- 1dGH = 7.143 ppm calcium
- 1dGH = 4.3 ppm magnesium
Even rekenen:
- calcium: 40.3 / 7.143 = 5.64 dGH
- magnesium: 4.21 / 4.3 = 0.98 dGH
Opgeteld komen we dan op 6.6 dGH uit.
In de tabel lees je ook een hardheid van 1,18 mmol/l. Dit is weer een CaCO₃ uitdrukking: 6.6 dGH × 0,1786 mmol/l. Dit mag je gerust vergeten.
Ik kijk louter naar de ppm’s als maat voor concentratie. Oftewel, naar 40.3 ppm calcium en 4.21 ppm magnesium. Dit maakt het namelijk ook makkelijk om te vergelijken met andere concentraties mineralen.
Meer informatie vind je in het artikel hardheid van water.
Carbonaat
In de aquariumhobby gaat het vaak over pH en alkaliteit.
pH
De concentratie vrije waterstofionen (H⁺) in het water geeft de zuurgraad (pH) weer. Als de concentraties van deze ionen gelijk is aan de concentratie hydroxylionen, OH⁻, dan is de zuurgraad neutraal. De pH is dan 7. Als er meer waterstofionen aanwezig zijn, dan wordt de pH lager. Zijn er meer hydroxylionen aanwezig, dan is de pH hoger.
De zuurgraad heeft invloed op tal van biologische processen, zowel bij planten als bij dieren. Desondanks wordt het belang voor de meeste toepassingen zwaar overschat. De pH is ook voortdurend aan schommelingen onderhevig. Dit komt met name door CO₂, dat afkomstig is uit de atmosfeer, uit de ademhaling van dieren en als bijproduct van microbiële activiteit.
De zuurgraad staan in de tabel benoemd. Met een pH van 7.87 is het water basisch of alkalisch (niet te verwarren met alkaliteit) te noemen.
In een aquarium zonder CO₂ gas systeem en een buffer van minstens 1 °dKH zal de pH in de praktijk tussen 6,5 en 8 liggen.
Alkaliteit
Alkaliteit is het vermogen van water om deze vrije H⁺ ionen op te vangen (of los te laten), wat de pH stabiliseert. In zoetwateraquaria wordt dit buffervermogen voornamelijk bepaald door het koolzuur–carbonaatsysteem, waardoor carbonaathardheid en alkaliteit vaak door elkaar worden gebruikt:
CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ HCO₃⁻ + H⁺ ⇌ CO₃²⁻ + 2 H⁺
- Bij lage pH overheerst koolzuur (H₂CO₃, in evenwicht met opgelost CO₂).
- Rond neutrale pH is bicarbonaat (HCO₃⁻) de dominante soort.
- Bij hogere pH neemt het aandeel carbonaat (CO₃²⁻) toe.
Wanneer zuur (H⁺) wordt toegevoegd, verschuift het evenwicht naar links. HCO₃⁻ en CO₃²⁻ binden H⁺, waardoor er meer H₂CO₃ en CO₂ ontstaat. Daardoor daalt de pH slechts langzaam. Pas wanneer de voorraad HCO₃⁻ uitgeput raakt, kan extra H⁺ niet meer worden opgenomen en daalt de pH snel.
Wanneer zuur (H⁺) afneemt, verschuift het evenwicht naar rechts. H₂CO₃ staat H⁺ af, waardoor er meer HCO₃⁻ en CO₃²⁻ gevormd wordt. Daardoor stijgt de pH slechts langzaam. Pas wanneer de voorraad H₂CO₃ en opgelost CO₂ is uitgeput, kan extra OH⁻ niet meer geneutraliseerd worden en stijgt de pH snel.
In het overzicht staat de concentratie waterstofcarbonaat ionen vermeld. Die is gelijk aan 115 mg/l. De KH is dus 115 mg/l of 115 ppm.
1 dKH = 21,8 mg/l bicarbonaat
Als we dit delen door 21,8 mg/l, komen we uit op een kH van 5.3 dKH.
Een dKH van 3+ is prima voor 90% van alle toepassingen.
Meer informatie vind je in het artikel alkaliteit van water.
Sommige planten (zoals Vallisneria en Elodea) en diverse algen nemen HCO₃⁻ op en zetten dit via carbonic anhydrase om in CO₂ voor fotosynthese. Ook veel bacteriën, waaronder nitrificeerders, gebruiken HCO₃⁻ als bron en converteren dit intracellulair naar CO₂ om via de Calvin-cyclus te fixeren. Zie Carbonaat als koolstofbron.
Overige elementen
De concentraties van andere mineralen vind je terug in de lijst, bij benadering:
- Natrium – 8 ppm
- Chloride – 14 ppm
- Silicaat – 14 ppm
- Sulfaat – 6 ppm
- Kalium – 1 ppm
- Nitraat – 5 ppm
En om het profiel compleet te maken:
- Calcium – 40 ppm
- Magnesium – 4 ppm
- Waterstofcarbonaat – 115 ppm
Verder zijn er nog tal van mineralen die in minuscule hoeveelheden voorkomen, waaronder ijzer, koper en lood. In de tabel kom je ook de maat µg/L tegen: 1 mg/L = 1000 µg/L.
Wat moeten we hiermee?
Het Ca–HCO₃-profiel
Er is op zich niets mis met een gehalte van 40 ppm calcium en 4 ppm magnesium. Soms lees je dat calcium en magnesium in een vaste verhouding van 4:1 of 3:1 zouden moeten voorkomen, maar daar bestaat weinig wetenschappelijke basis voor. Ook een waarde van 115 ppm waterstofcarbonaat past prima binnen een natuurlijk Ca–HCO₃-profiel.
Mineraal-arm water
Toch werken veel aquariumhobbyisten liever met mineraalarm water. Dat sluit beter aan bij het type water dat je in veel tropische gebieden aantreft: regenwater en mineraalarme sedimenten zorgen daar voor een lage ionenconcentratie.
En ook voor beplante aquarium geldt dat mineraal-armer water, en dan specifiek een lagere calcium en carbonaat concentratie, water beter lijkt te werken.
Hoe maken we kraanwater mineraal-armer? Door het kraanwater te verdunnen met zuiver(der) water. Oftewel, water met zeer lage tot geen mineralen, zoals regenwater, RO water en gedemineraliseerd water.
Hermineraliseren
Door kraanwater te mixen met dit zuiver water, verlaag je de concentratie calcium…
…maar je verlaagt er ook alle andere concentraties mineralen mee.
Ook planten doen het in deze wateren erg goed. Als er ook vissen rondzwemmen, zullen je planten gevoed worden door mineralisatie van de afvalstoffen van vissen. Misschien zul je wat extra nitraat, kalium en magnesium moeten toevoegen.
Zwemmen er geen vissen rond, dan zou ik ook sporenelementen toevoegen. Maar calcium en sulfaat zijn in voldoende mate aanwezig in verdunt kraanwater. Meer informatie over plantenvoeding.
Kraanwater verdunnen
Voor sommige toepassingen is heel zacht water nodig. Voor het kweken van bepaalde vissoorten bijvoorbeeld. Of voor een zogenaamd zwartwater biotoop.
Daarnaast zijn er hobbyisten die graag hun eigen water samenstelling. Op basis van zuiver water waar zij dan zelf mineralen aan toevoegen.
Het zuiver water wordt vaak osmose water genoemd. Door kraanwater door een zogenaamde reverse osmosis (RO) filter te laten lopen, worden mineralen en andere deeltjes uit het water gefilterd. Zuiver water blijft er dan over. Omdat in osmose water geen mineralen zit, en dus geen GH en KH heeft, is het water zacht.
Afhankelijk van je toepassing, kun je het daarbij laten. Of je voegt bepaalde mineralen toe. Of je mixt het in een bepaalde verhouding met kraanwater. Je verdunt / verzacht dan je kraanwater.
Osmose water heeft een neutrale zuurgraad, een pH van 7 dus, maar zodra het in contact komt met lucht, lost CO₂ in het water op en daalt de pH naar ongeveer 6. Dat is lager dan de eerder genoemde pH van 7,8. Osmose water heeft echter geen bufferend vermogen (KH). Dit verklaart de lagere pH.
Chloor
Het enige middeltje dat in sommige gevallen waardevol is, bestaat uit natriumdithioniet of natriumhydrosulfiet. Dit neutraliseert namelijk chloor of chlooramine. Maar omdat het kraanwater in Nederland nauwelijks chloor (of chlooramine) bevat, is een dergelijk middeltje niet nodig. In Vlaanderen is het vermoed ik niet anders.
Een zogenaamde “waterconditioner” heb je dus helemaal niet nodig.
En als kraanwater een zeer lage concentratie chloor heeft, dan zal de concentratie in een aquarium nog veel lager worden bij een waterwissel, waarbij doorgaans maar een deel van het water wordt verschoond. En ondertussen ontsnapt het chloor langzaam vanzelf uit het water.

Chloor en chloride worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn heel verschillende stoffen.
- Chloor (Cl₂) is een geelgroen gas, sterk reactief en in hoge concentraties giftig. Het wordt gebruikt als desinfectiemiddel in drinkwater en zwembaden, omdat het bacteriën en virussen doodt. In water komt chloor niet lang als Cl₂ voor, maar vormt het verbindingen zoals hypochloriet (OCl⁻).
- Chloride (Cl⁻) daarentegen is een stabiel negatief geladen ion, dat van nature voorkomt in zouten zoals natriumchloride (keukenzout). Chloride is in lage concentraties onschadelijk en een normaal bestanddeel van zowel oppervlaktewater als drinkwater.
Kraanwater versus aquarium water
Het water uit kraanwater is niet hetzelfde als het water in je aquarium. Verschillende biochemische processen zorgen ervoor dat de waterwaardes veranderen.
Het leven in een aquarium is ook niet passief aan de omgeving overgeleverd. Het water in een aquarium verandert, zowel de gemiddeld waterwaarden als door natuurlijke fluctuaties.
En al die middeltjes dan die in de winkel worden aangeboden? Waar een hobby is, is commercie. Je kunt ook water en zelfs lucht in flesjes online of in winkels kopen.
Als je verdampt water aanvult met kraanwater, dan zal de GH toenemen. Vandaar dat vaak wordt aangeraden om verdampt water aan te vullen met zuiver (RO) water. Water waar dus geen mineralen als calcium, magnesium en bicarbonaat in zit.
De KH zal door microbiële activiteit afnemen. De pH is een speelbal van KH en CO₂. De CO₂ is afhankelijk van de ratio wateroppervlakte en watervolume, microbiële activiteit en respiratie door dieren.
Heb je een beplant aquarium, dan fluctueert CO₂ en daarmee ook de pH sterk gedurende de dag. Zowel de KH als de GH nemen over tijd af door planten.
Zuurstof is in het overzicht ook benoemd: 5.9 mg/l. Dat is redelijke typerend voor water waar weinig microben actief zijn. In aquarium water zijn microben wel degelijk actief, waardoor de concentratie opgeloste zuurstof daalt.
Wat mij betreft is dit de belangrijkste parameter in de hobby waar je aandacht aan moet besteden.
De pH van aquariumwater
- De pH van aquariumwater ligt tussen de waarden 6 en 7,5. Dit is zacht / neutraal water en geschikt voor de meeste toepassingen.
- Wil je zeer zacht water of ‘zwart water’, dan zul je de bicarbonaten / KH van je water sterk moeten verlagen. Dit kan met behulp van een RO filter. Afhankelijk van je specifieke toepassing, zul je mineralen moeten toevoegen om bijvoorbeeld de GH te verhogen. De KH blijft echter 0 en daarmee zal de pH onder de waarde 6 komen.
- Wil je hard water, dan zul je mineralen (KH en GH) moeten toevoegen.
De pH is een lastig fenomeen om te begrijpen. De waarde van pH wordt minder relevant bij lagere KH. Er is bij een lage KH namelijk minder zuur nodig om de pH waarde te beinvloeden. Is de pH laag bij een gemiddelde of hoge KH, dan is er een sterk zuur aanwezig en zul je problemen ondervinden. Het goede nieuws; probeer dat maar eens voor elkaar te krijgen.
Kraanwater zou ongeschikt zijn
Een citaat van een organisatie voor dierenbelangen, luidt: “Vissen ‘gewoon’ in het kraanwater laten zwemmen is geen optie”, waarna een aantal stellingen worden voorgelegd:
Giftige stoffen in het water
“Vooral ammoniak en nitriet zijn giftig. Voeg daarom waterbereider toe en controleer het water regelmatig met een testsetje.”
Wat ik niet citeer is dat er ook verwezen wordt naar giftige stoffen in kraanwater. Dit is correct. Maar deze stoffen zijn van dermate lage concentraties, dat het niet per definitie problematisch is. Het zou in theorie problematisch kunnen worden als je kraanwater gebruikt om water te verversen. Om deze reden zijn er ook mensen die geen kraanwater drinken. Meer hierover lees je in mijn artikel over waterwissels.
Terug naar ammoniak en nitriet. De concentraties ammoniak en nitriet zijn zeer laag in kraanwater. Ammoniak wordt met name juist in het aquarium geproduceerd. Zeer waarschijnlijk in de relatief onschadelijke ammonium vorm. Een gezond aquarium heeft microbiota die ammonium omzetten naar het relatief onschadelijke nitraat. Daar heb je geen dubieuze “waterbereider” voor nodig.
Is nitraat onschadelijk? Het verschil tussen gif en medicijn is ‘concentratie’. Een hoge concentratie nitraat is niet wenselijk. Maar dit geldt ook voor fosfaat, ijzer, organische stof, et cetera. Deze concentraties houd je binnen de perken door waterwissels uit te voeren, of beter nog, door het toepassen van een plantenfilter.
pH waarde
“De ideale waarde van het water zou moeten liggen tussen de 6,8 en de 7,5 (let op, dit is afhankelijk van de soort vissen!). De waarde schommelt altijd gedurende de dag. Wijkt de pH-waarde te ver af? Ververs dan een deel van het water met water met een hogere al dan niet lagere pH-waarde. Ook zijn er speciale middeltjes te koop die helpen de waardes weer binnen de perken te krijgen.”
Hier spreekt enorm veel onwetendheid of onervarenheid uit met betrekking tot de aquariumhobby. Laat ik mijn antwoord kort houden: De pH ligt in de meeste aquaria ergens tussen de 6+ en 8-. En inderdaad fluctueert de pH binnen deze bandbreedte, zeker als er veel planten aanwezig zijn. De kieuwen van vissen kunnen hier prima mee overweg, terwijl ze hun interne pH constant weten te houden.
Voor wat beeldvorming; als wij mensen een komkommer eten en vervolgens een glaasje sinaasappelsap, dan zal het laatste niet zo lekker smaken. Een komkommer heeft een pH van 7,6 terwijl sinaasappelsap een pH van 3,5 heeft. Maar ik zal het wel overleven.
Het water verversen
“Om watervergiftiging te voorkomen, moet je het water van het aquarium regelmatig verversen. Haal per keer niet meer dan een derde van de bak leeg. Zo wordt het verschil in watersamenstelling voor de vissen niet te groot. Zorg ervoor dat de temperatuur van het water bij het verversen niet gaat schommelen.”
Definieer “watervergiftiging”. Hoogstwaarschijnlijk wordt hier wederom stikstof (ammoniak, nitraat) mee bedoelt. In een aquarium met planten en microbiota is dit probleem al verholpen.
Heb je geen planten, dan kun je waterwissels toepassen om de nitraatconcentratie in te perken. Maar wat voor water breng je terug in je aquarium? Kraanwater is over het algemeen prima geschikt. Echter, vanuit het oogpunt van dierenwelzijn is het niet per definitie zo dat je met “water verversen”, “vies aquariumwater” vervangt voor “schoon kraanwater”. Mijn aquaria produceren bijvoorbeeld geen PFAS en microplastics, die in zeer geringe mate wel in kraanwater aanwezig zijn.
De tweede opmerking over de hoeveelheid en de watersamenstelling of de temperatuur is lariekoek. Als je het water in een aquarium voor 50% vervangt met water dat bijvoorbeeld 5 graden kouder is, zal de temperatuurdaling minder dan 2.5 graden zijn. Een vis zal waarschijnlijk niet eens de hogere, relatief warmere regionen van je aquarium opzoeken om voor de temperatuur te compenseren.
Automatisch filteren
“Voor een goede zuurstofverdeling en het voorkomen van hoge concentraties giftige stoffen (door planten, vissen en voedselresten), moeten een filter en een luchtpomp in het aquarium of de vijver geplaatst worden.”
Ik zou juist pleiten voor planten als belangrijkste filter voor ieder aquarium en niet als reden om juist een filter te nemen. Al lijken planten wel weer geholpen te zijn door de waterbeweging die de filter produceert.
Afijn, wil je het beste voor je vis? Wil je dierenleed voorkomen? Beste organisatie, onderricht het publiek dan in biotopen. Stuur je aquarium dus in de richting van de natuurlijke leefomgeving van je vissen. Dan zul je voor een 100 liter bak bijvoorbeeld niet 5 verschillende vissoorten aantreffen, die misschien behoefte hebben aan verschillende waterwaarden en temperaturen. En gefabriceerd vissenvoer met een hoge concentratie vulstof zul je er ook niet aantreffen. Of trillingen van water door kinderen die binnen aan het voetballen zijn.
Blijf scapen,
Ruud
Geleidbaarheid
Opgeloste mineralen zoals calcium, magnesium, natrium, kalium, chloride, sulfaat, bicarbonaat bestaan in water als ionen. En ionen zijn geladen deeltjes; ze geleiden elektriciteit.
Het geleidingsvermogen in de tabel is 23,9 mS/m.
- 1 mS/m ≈ 5 ppm (bij een conversiefactor van 0,5)
- 23,9 mS/m ≈ 120 ppm mineralen
Althans, we gaan er voor het gemak vanuit dat de geleidbaarheid in kraanwater volledig is toe te schrijven aan mineralen.
Waaruit bestaan deze mineralen?
- Calcium = 40.3 ppm
- Waterstofcarbonaat = 115 ppm
Oeps…. dit is al mee dan het totaal van 120 ppm. Dan zal er een conversiefactor van 0,65 zijn gebruikt in plaats van 0,5, waarmee het totaal uitkomt op 155 ppm.
EC en ppm hangen sterk samen, maar de ppm-waarde uit EC is altijd een benadering die afhangt van welke ionen er in het water zitten.